تبلیغات
" جــنـــگ قـــلــــم جــنـــگ قـــلــــم - امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن(1)-2

            
                                        
قالب وبلاگ
قالب وبلاگ
نشانه ی ما


صفحات جانبی
هم رزمان جنگ قلم
حمایت می کنیمــ...
 

جهت دریافت برنامه های رادیو افسران کلیک کنید

نساء114

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
‏« لا خیر فی کثیر من نجواهم إلا من أَمر بصدقه أَو معروف أَو إصلاح بین النَاس ومن یفعل ذلک ابتغاء مرضات اللّه فسوف نؤتیه أَجرا عظیما»
در بسیاری از سخنان در گوشی (و جلسات محرمانه) آنها، خیر و سودی نیست، مگر کسی که (به این وسیله) امر به کمک به دیگران، یا کار نیک، یا اصلاح در میان مردم کند؛ و هر کس برای خشنودی پروردگار چنین کند، پاداش بزرگی به او خواهیم داد.
1- گاهی امر به معروف و نهی از منکر به صورت آشکارا و رو در رو سبب شرمندگی یا لجاجت طرف مقابل می‌شود. در اینصورت باید با او با نجوا و پنهانی متذکر شد. (نور، جامع البیان، المیزان)
2- انسان با درک و شناخت درست معروف‌ها و منکرات می‌تواند راهکارهای مناسب آنرا انتخاب و آنگونه که شایسته امر و نهی می‌باشد اقدام کند. (جامع البیان)
3- با توجه به تفسیر، امر به معروف و نهی از منکر نباید مفسده‌ای داشته باشد. (جامع البیان)
4- معروف و منکر را معنا می‌کند. (جامع البیان)
5- امر و نهی کردن باید به خاطر رضای خدا باشد تا اجر بزرگ بر آن مترتب شود. (ترجمه‌ی تفسیر المیزان)

مائده63

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
«لولا ینهئهم الربنیون و الأحبار عن قولهم الإثم و أکلهم السحت لبئس ما کانوا یصنعون»
چرا دانشمندان نصاری و علمای یهود، آنها را از سخنان گناه‌ آمیز و خوردن مال حرام، نهی نمی‌کنند! چه زشت است عملی که انجام می‌دادند.
1- دلیل بر اهمیت امر به معروف و نهی از منکر می‌باشد. (در المنثور)
2- امر به معروف و نهی از منکر بالاترین نقش را در نجات یک امت دارد. (الدرالمنثور)
3- امر به معروف و نهی از منکر باید دوام و استمرار داشته باشد. (تا زمانیکه گناهی در زمین رخ می‌دهد، بر علماء واجب است که امر به معروف و نهی از منکر کنند.) (در المنثور، المیزان)
4- خطاب متوجه علماء است پس علم داشتن به معروف و منکر در وجوب امر و نهی شرط است. (در المنثور، راهنما)
5- در امر به معروف و نهی از منکر کسانیکه از موقعیت اجتماعی بالاتری برخوردارند وظیفه سنگینتری دارند، لذا آیه علماء را مورد خطاب قرار می‌دهد. (المیزان)
6- علت تقدم نهی از منکر بر منع خوردن غذاهای حرام و رشوه خواری بخاطر این نکته است که گفتار ناحق ضرر آن بر اجتماع و شخص وارد می‌شود و اجتماع را گمراه و فاسد می‌کند امّا خوردن غذاهای حرام ضرر آن متوجه شخص تنهاست. (المیزان)
7- لزوم نهی از منکر در مقابله با انحرافات جامعه. (راهنما)
8- آشنایی عمیق با احکام دین و معارف الهی از شرائط ضروری برای نهی کنندگان از منکر است. (راهنما)
9- بی تفاوتی عالمان و اندیشمندان دینی در برابر گناهان زمینه‌ساز رواج فساد در جامعه است. (راهنما)
10- وظیفه ناهی از منکر حتی در صورت گستردگی گناه در جامعه وظیفه‌ای ثابت و ضروری است. (راهنما)
1- تعبیر به «قولهم الإثم» ممکن است اشاره به این باشد که دانشمندان موظّف هستند که مردم را هم از سخنان گناه آلود باز دارند و هم از اعمال گناه.
2- کلمه‌ی «قول» در اینجا به معنی اعتقاد است یعنی دانشمندان برای اصلاح یک جامعه‌ی فاسد اول باید افکار و عقاید نادرست آنها را تغییر دهند.
3- اصلاح جامعه‌ی فاسد باید از انقلاب فکری شروع شود.
4- قرآن کریم همان گونه که گناهکاران را مورد مذمّت قرار می‌دهد، دانشمندان و عالمان ساکت و ترک کننده‌ی امر به معروف و نهی از منکر را نیز مورد مذمّت قرار می‌دهد و کار آنها را زشت می‌شمرد.
5- سرنوشت تارکان امر به معروف و نهی از منکر همان سرنوشت گناهکاران است.
6- تارک امر به معروف و نهی از منکر شریک جرم گناهکار می‌باشد.
7- بنا به نقلی, این آیه شدیدترین آیه‌ی قرآن در مورد دانشمندان و عالمان وظیفه شناس و ساکت است که خداوند آنها را توبیخ می‌کند.
8- این حکم تنها اختصاص به علمای خاموش و ساکت یهود و نصاری ندارد و همه‌ی علما و دانشمندان را مورد خطاب قرار می‌دهد.
9- حکم خداوند درباره‌ی همگان یکسان است.
10- در آیات قبل درباره‌ی توده‌ی مردم تعبیر به «یفعلون» شده است. اما در این آیه در مورد دانشمندان تعبیر به «یصنعون» شده به این معنا که «یفعلون» از ماده‌ی «عمل» می‌باشد که به کارهایی که از روی دقت یا بی دقتی انجام شود گویند، امّا «یصنعون» از ماده‌ی «صنع» به کارهایی اطلاق می‌شود که از روی دقت و مهارت انجام گیرد یعنی عالم اگر گناهی را مرتکب شد (در برابر گناهان, امر به معروف و نهی از منکر نکرد) مجازاتش از یک فرد جاهل سنگین‌تر است.
11- گناه تارک امر به معروف و نهی از منکر عالمان و دانشمندان دین از سایر افراد سنگین‌تر و مجازاتش بیشتر است و هم چنین در صورتی که عالم و دانشمند دینی امر به معروف و نهی از منکر نماید ثواب عمل وی از سایر افراد جامعه بیشتر خواهد بود.
تفسیر نمونه

مائده 78

اعوذبالله من الشیطان الرجیم
« لعن الّّذین کفروا من بنی اسرائیل علی لسان داوود وعیسی ابن مریم ذلک بما عصوا وکانوا یعتدون »
کافران از بنی اسرائیل بر زبان داوود وعیسی بن مریم لعن شدند واین دو پیامبر بزرگ ازخدا خواستند تا آنها را از رحمت خویش دور سازد این اعلام تنفّر و بیزاری بخاطر آن بود که آنها گناهکار و متجاوز بودند.
1- یکی از شرائط وجوب امر به معروف و نهی از منکر را بیان می‌کند. (احتمال تأثیر) (جامع البیان)
2- در صدد بیان مراتب امر به معروف و نهی از منکر است. (آمر به معروف و ناهی از منکر نباید تنها زبانی عمل کند بلکه قلب، دست و زبان وی باید هماهنگ عمل کنند.) (جامع البیان)
3- هماهنگی میان قول و عمل در امر به معروف و نهی از منکر لازم و ضروری است. (جامع البیان)
4- عذرتراشی انسان در نزد خداوند نمی‌تواند عاملی در انجام ندادن امر به معروف و نهی از منکر باشد، زیرا خداوند این دسته از انسانها را لعنت کرده است. (جامع البیان)
5- تکالیف انسانها در زمان مواجه شدن با منکرات مشخص می‌شود. (جامع البیان)

مائده 79

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
«کانوا لا یتناهون عن منکر فعلوه لبئس ما کانوا یفعلون»
آنها از اعمال زشتی که انجام می‌دادند، یکدیگر را نهی نمی‌کردند، چه بدکاری انجام می‌دادند.
1- حضرت عیسی‌(علیه السلام) قوم بنی اسرائیل را که امر به معروف و نهی از منکر کردند لعنت کرده است. (ترجمه‌تفسیر المیزان)
2- امر به معروف و نهی از منکر باید استمرار داشته باشد. (لا یتناهون) (ترجمه‌المیزان)
3- کسانیکه امر به معروف و نهی از منکر نمی‌کنند از رحمت خداوند بدورند. (ترجمه تفسیر المیزان)
4- نهی از منکر نکردن نوعی کفر است چون اگر شخصی اعتماد به خداوند متعال داشته باشد، باید اوامر او را هم اطاعت کند. (ترجمه تفسیر المیزان)
5- ابراز انزجار انبیاء نسبت به تارکان امر به معروف و نهی از منکر خود نوعی نهی از منکر بوده است، پس نهی از منکر قلبی کفایت نمی‌کندو باید بوسیله لسان هم نهی ‌شود. همانطوری که انبیاء با لعنشان نهی از منکر می‌کردند. (ترجمه تفسیر المیزان)
6- آیه در صدد بیان اهمیت نهی از منکر می‌باشد. (جامع البیان)
7- نجات امت از جمله فواید امر و نهی می‌باشد. (جامع البیان)
8- بقای یک جامعه در انجام این دو فرضیه می‌باشد. (مجمع البیان)
9- ترک نهی از منکر نفرین و لعن خداوند را در پی دارد. (جامع البیان، مجمع البیان)
10- با توجه به معجزه بودن قرآن و آمدن آن برای هدایت تمام انسانها، امر به معروف و نهی از منکر اختصاص به یک زمان خاص یا توسط افراد خاص ندارد. (جامع البیان)
11- با توجه به روایتی که در ذیل آیه در تفسیر آمده است، وجوب همگانی امر به معروف و نهی از منکر را می‌رساند. (مجمع البیان)
1- آمر به معروف و ناهی از منکر باید مسئولیت اجتماعی برای خود قائل شود و افراد گناهکار را امر و نهی نماید.
2- نیکان جامعه نباید در برابر گناهان سایر افراد ساکت باشند چون این عمل سازش کاری با گناهکاران به حساب می‌آید و گناهکاران را عملاً تشویق به گناه بیشتر می‌نماید.
3- سکوت نیکان و پرهیزکاران جامعه در برابر منکرات, عملی بسیار زشت و ناپسند است.
4- امر به معروف و نهی از منکر نباید در جامعه به هیچ وجه ترک شود و باید استمرار داشته باشد.
5- کسانی که امر به معروف و نهی از منکر نمی‌کنند خداوند قلوب آنان را مانند گنهکاران می‌کند و آنها را از رحمت خود دور می‌سازد همانطوری که گنهکاران از رحمت خداوند به دورند.
6- آمر به معروف و ناهی از منکر نباید با گناهکار مأنوس باشد و به چهره آنان لبخند بزند.
7- آمر به معروف و ناهی از منکر نباید با شخص گناهکار و کافر طرح دوستی و محبت بریزد.
تفسیر نمونه

مائده117

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
«ما قلت لهم إلا مآ أمرتنی به أن اعبدوا الله ربی و ربکم و کنت علیهم شهیداً ما دمت فیهم فلما توفّیتنی کنت أنت الرقیب علیهم و أنت علی کلّ شیء شهید»
من جز آنچه مرا به آن فرمان دادی، چیزی به آنها نگفتم؛ (به آنها گفتم) خداوندی را بپرستید که پروردگار من و پروردگار شماست!‌و تا زمانی که در میان آنها بودم، مراقب و گواهشان بودم، ولی هنگامی که مرا از میانشان برگرفتی، تو خودت مراقب آنها بودی؛ و تو بر هر چیز گواهی!

اعراف157

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
«الذین یتّبعون الرّسول النّبی الأمی الذی یجدونه مکتوباً عندهم فی التورئه و الإنجیل یأمروهم بالمعروف و ینهئهم عن المنکر و یحلّ لهم الطّیبت و یحرم علیهم الخبئث و یضع عنهم إصرهم و الأغلل الّتی کانت علیهم فالذین ءامنوا به و عزّروه و نصروه و اتّبعوا النّور الذّی أنزل معه أولئک هم المفلحون»
همانا که از فرستاده (خدا)، پیامبر «امی» پیروی می‌کنند؛ پیامبری که صفاتش را، در تورات و انجیلی که نزدشان است، می‌یابند؛ آنها را به معروف دستور می‌دهد، و از منکر باز می‌دارد؛ اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال می‌شمرد و ناپاکیها را تحریم می‌کند؛ و بارهای سنگین، و زنجیرهایی را که بر آنها بود، (از دوش و گردنشان) بر می‌دارد؛ پس کسانی که به او ایمان آوردند و حمایت و یاریش کردند، و از نوری که با او نازل شده بود پیروی نمودند، آنان رستگارنند.
1- آیه انواع معروف‌ها و منکرات را بیان می‌کند.(جامع البیان)
2- ناظر به یکی از شرائط وجوب امر به معروف و نهی از منکر یعنی علم به معروف و منکر است. (جامع البیان)
3- آمرین به معروف و ناهیان از منکر باید به رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه وآله) اقتدا کنند. (جامع البیان)
4- کار پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله)امر به معروف و نهی از منکر است و آمده است تا انسانها را از غل و زنجیر شهوات نجات بخشد. (المیزان)
5- وظیفه مردم اطاعت و یاری آمرین به معروف و ناهیان از منکر است. (ترجمه تفسیر المیزان)
6- عاقبت کسانی که از آمرین به معروف و ناهیان از منکر تبعیت کنند رستگاری است. (ترجمه تفسیر المیزان)
7- امر به معروف و نهی از منکر باید دائمی و مستمر باشد. (ترجمه تفسیر المیزان)
8- علم داشتن به معروف و منکر نیاز و ضروری است تا بر اثر شناختن، امر به منکر و نهی از معروف صورت نگیرد. (المیزان)
9- امر به معروف و نهی از منکر اختصاص به زمان و مکان خاص ندارد و هر جا که گناه صورت پذیرد باید مانع آن شد. (ترجمه تفسیر المیزان)
10- منکرات در واقع همان غل و زنجیرهایی هستند که باعث سقوط و تنزل انسان می‌شوند. (ترجمه تفسیر المیزان)
11- جایگاه عقل در شناخت معروف و منکر مشخص می‌شود. (مجمع البیان)
12- شناخت معروف و منکر از شرائط وجوبی این دو فریضه می‌باشد. (مجمع البیان)
13- فرمان بکارهای شایسته یعنی امر به معروف و بر حذر داشتن از کارهای ناروا از وظایف اساسی پیامبر (صلی الله علیه وآله) و از اهداف رسالت بوده است. (راهنما)
14- امر به معروف و نهی از منکر از علامت‌های موجود در تورات و انجیل برای شناسایی پیامبر (صلی الله علیه وآله) بوده است. (تفسیر راهنما)

اعراف164

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
«و إذ قالت أمه منهم لم تعظون قوماً الله مهلکهم أو معذّ بهم عذاباً شدیداً قالوا معذره إلی ربکم و لعلّهم یتّقون»
و هنگامی را که گروهی از آنها گفتند:« چرا جمعی (گنهکار) را اندرز می‌دهید که سرانجام خداوند آنها را هلاک خواهد کرد، یا به عذاب شدیدی گرفتار خواهد ساخت» گفتند: «برای اعتذار (و رفع مسؤلیت) در پیشگاه پروردگار شماست، به علاوه شاید آنها (بپذیرند و) تقوا پیشه کنند.
1- از موعظه کردن نبایدخسته شد و موعظه باید استمرار داشته باشد. (ترجمه تفسیر المیزان)
2- در امر به معروف و نهی از منکر ملامت ملامتگران و سرزنش سرزنش کنندگان نباید باعث یأس و ناامیدی گردد. (ترجمه‌ی تفیر المیزان)
3- در هر جا که روزنه‌ی امیدی برای تأثیر امر و نهی می‌باشد (احتمال اثر می‌دهیم) امر به معروف و نهی از منکر کنیم (ترجمه‌ی تفیسر المیزان، مجمع البیان)
4- امر به معروف و نهی از منکر نکردن باعث هلاکت و عذاب شدید می‌گردد. (ترجمه‌ی تفیسر المیزان)
5- خطاب آیه عمومیت دارد و شامل تمام انسانها می‌شود. (ترجمه‌ی تفیسر المیزان)
6- نهی از منکر وسیله‌ای برای باز داشتن مردم از گناهان است. (تفسیر راهنما)
7- تلاش برای اصلاح جامعه و نهی از منکر امری لازم و ضروری بر عهده‌همگان است. (راهنما)
8- تنها صالحان و نهی‌کنندگان از منکرات در جوامع فساد پیشه، دارای عذری قابل قبول در پیشگاه خداوند هستند. (راهنما- مجمع البیان)
9- کسانی که از گناه و فساد پرهیز می‌کنند در صورتی که برای بازداری جامعه از گناه تلاش نمی‌کنند مسئول هستند. (راهنما)
10- نپذیرفتن حق از جانب فاسقان مجوز ترک نمودن نهی از منکر نیست. (راهنما)
11- عدم رضایت از کار گنهکاران و مرتکبین منکر سبب تجارت نمی‌شود. (مجمع البیان)
12- هماهنگ بودن امر به معروف و نهی از منکر قلبی بالسانی و عملی سبب نجات در پیشگاه خداوند می‌شود. (مجمع البیان)
1- مأمور به وظیفه‌ایم نه مأمور به نتیجه.
2- یکی از اثرات امر به معروف و نهی از منکر رفع مسئولیت و معذور بودن در پیشگاه خداوند است.
3- در امر به معروف و نهی از منکر کردن ناامید نشویم شاید گنهکار با تقوا شود.
4- در هر جا که روزنه‌ی امیدی برای اثرپذیری از حق یافتیم اقدام کنیم.
5- حتی اگر احتمال تأثیر هم (در امر به معروف ونهی از منکر) ندهیم باید از پند و اندرز خودداری نمائیم که این عمل چند فایده دارد: 1- رفع مسئولیت 2- اتمام حجّت 3- آگاه کردن و بیدار کردن وجدان اطرافیان 4- گناه, لذت اولیه‌ی خودش را ندارد.
6- بیان حقایق و وظایف الهی بدون احتمال تأثیر نیز در برخی موارد واجب است.
7- امر به معروف و نهی از منکر کردن فقط به خاطر اثر گذاشتن نیست بلکه در بعضی موارد باید حقانیت مطلبی را ثابت کنیم مثلاً مواردی که اگر حکم خداوند گفته نشود و از گناه انتقاد نگردد کم‌کم به دست فراموشی سپرده می‌شود و بدعت‌ها جان می‌گیرد و سکوت دلیل بر رضایت و موافقیت محسوب می‌شود.
منابع: تفسیر نمونه

.: Weblog Themes By Salehon.ir :.
درباره ما


پــیــر مــا گـفــت کـه جــــــنــــگ اســـت ...
قــــــــــــــلــــــــــــــــــم بــرداریـــد...
.
.
.
ای كــه مـرا خــوانـده ای
راه نـشـانــــم بـــده
.
.
.


منـتـظران بدانـنــد


اگه قرار است با آمدن آفـتـــاب بیدار شویم


نمـازمان قضـــاست...
.
.
.
خنـــک آن قمــار بازی که بباخــت هر چـه بـودش
بنــمانـد هـیـچـــش الا هــوس قـمـــار دیـگـر
.
.
.
ندهــد فرصــت گفتـــــار به محتـاج کریـــــــم
گوش این طائفه آواز گدا نشنیدست
.
.
.
مادر دو بخش دارد: «ما» و «در» ، و ما هر چه می کشیم از بخش دوم است…
.
.
.
صد واقعه چون دوم خرداد بسازید...ما چون 9دی منتظر حکم جهادیم
.
.
.
لا یــمـکــن الـفــــــرار مـــــن ...
" عــــــشـــق الــحـــســیــــــــن (ع) "
.
.
.
ﻭ ﺧــﺪﺍ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮏ ﻋﻤﺮ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﯾﻌﻘــﻮﺏ
ﺷﻬــﺮ ﺑﯽ ﯾـــﺎﺭ ﻣﮕــﺮ ﺍﺭﺯﺵ ﺩﯾﺪﻥ ﺩﺍﺭﺩ ؟
.
.
.
"دانشجو مؤذن جامعه است، اگر خواب بماند نماز امت قضا می شود."
شهید بهشتی
.
.
.
حسین(علیه السلام) را هم اگر نمیشناسی
بشتاب!
که او تو را میشناسد ...



ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


یـا علــی مـــدد


مدیر وبلاگ : صلصال

طراح قالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
******************************* *******************************